100% COMPOSTEERBARE SNEAKERS BIJ THEMAMIDDAG CRADLE TO CRADLE
Op 13 januari 2010 vond de derde themamiddag ‘Cradle to Cradle’ van DHO plaats in het Amfi in Amsterdam met als thema ‘Mode en Textiel’. Er waren zes sprekers uitgenodigd die zich bezig houden met de populaire design-filosofie van Michael Braungart en William McDonough.
In het publiek zaten onder andere belangstellenden uit het onderwijs, het bedrijfsleven en de modebranche en enkele studenten. Van de zes aanwezige sprekers waren Fioen van Balgooi en de ondernemers Christiaan Maats en Dirk-Jan Oudshoorn van OAT-Shoes afkomstig uit de ‘modehoek’.
TEXTIELEXPERT ANTON VAN LUIKEN
Na de opening door Cees van Straten van SenterNovem (sinds januari opgegaan in Agentschap NL) kwam als eerste wetenschapper en textielexpert Anton van Luiken op het podium. Van Luiken heeft een uitgebreid netwerk en veel ervaring in de textielwereld - hij werkte onder andere voor TNO op de afdelingen Textiel en Materiaaltechnologie en adviseert vanuit zijn bureau Alcon (textiel)bedrijven over recycling en duurzaamheid. Zo adviseerde hij tapijtfabrikant Desso over het ontwikkelen van tapijt dat voldoet aan alle Cradle to Cradle (C2C) eisen. In zijn verhaal over C2C waarschuwde hij voor de wildgroei aan ‘duurzaamheidsadviseurs’ en sprak hij over verschillende opvattingen van ‘duurzaam’ in de C2C-filosofie. Van Luiken stelde tijdens de presentatie bijvoorbeeld de vraag: “Waarom zou natuurlijke indigo beter zijn dan synthetische? Het molecuul is exact hetzelfde en synthetische indigo is zuiverder van kleur, dus waarom zou het niet in de natuurlijke kringloop van C2C opgenomen mogen worden?” In zijn afsluiting benadrukte Van Luiken dat design een zeer belangrijke schakel vormt bij duurzaamheid, omdat in het designstadium de toekomstige recyclingmogelijkheden en kwaliteit (levensduur) van het product worden bepaald.
(Download hier de presentatie van Anton van Luiken.)
NATASCHA VAN DER VELDEN
Na Anton van Luiken hield conceptontwikkelaar en industrieel ontwerpster Natascha van der Velden plaats een presentatie over de behaalde resultaten van C2C in het mode- en designonderwijs. Natascha is mede-oprichter van het Green Fashion Project:een organisatie die workshops, discussies en netwerkbijeenkomsten organiseert voor het bedrijfsleven en studenten over mode, duurzaamheid, recycling en nieuwe materiaalsoorten. Tijdens haar presentatie noemde ze enkele succesvolle C2C-projecten, zoals de brochure die Hogeschool Zeeland in samenwerking met de provincie maakte en het Rebicycle-project van Arno Scheepens: ‘leen’ een fiets en ruil hem na vijf jaar bij de fabriek om voor een nieuwe
(Download hier de presentatie van Natascha van der Velden.)
OAT SHOES
Sneakerfreaks krijgen er een nieuwe hobby bij: tuinieren! Stel je dit eens voor: je gooit je afgedragen sneakers in de tuin en binnen een paar maanden zijn ze volledig opgenomen in het biosysteem en groeit er een bosje bloemen op de plek waar je ze hebt neergegooid....Dit is geen treehugger-fantasie, maar een schoen die binnenkort gewoon te koop is onder de naam OAT Shoes.
Christiaan Maats en Dirk-Jan Oudshoorn ontwikkelen momenteel met hun bedrijf OAT Shoes de eerste 100% biologisch afbreekbare Cradle to Cradle-schoen. Christiaan Maats vertelde met aanstekelijk enthousiasme over hun idee: “Er zijn zoveel schoenen. Maar wat doe je met het afval? We vroegen ons af of er een markt is voor composteerbare schoenen. We wilden een comfortabele, hippe instapper maken voor stadsmensen en we wilden ook dat er een plantje uit zou groeien.” Christiaan liet tijdens de presentatie enkele tekeningen zien van het prototype: een modieuze, cleane schoen, gemaakt van hennep en canvas, bio-afbreekbare lijm en een kurklaag. De zoektocht naar de juiste materialen was een moeizaam proces, want sommige ingrediënten van een schoen zijn moeilijk in een natuurlijke versie te vinden, zoals de tussenzool, lijm en verfstoffen. Ook de kennis van fabrikanten bleek lang niet altijd toereikend te zijn: “De bio-info is vaag”, aldus Christiaan. “Producenten bieden je ecologische mogelijkheden aan maar weten vaak zelf niet wat er precies ecologisch aan de grondstof is.” Het ontwikkelingsproces van de 100% composteerbare schoen is bijna ten einde. Als alles goed gaat presenteren Christiaan en Dirk-Jan hun eerste collectie OAT Shoes op modebeurs Bread and Butter in juli 2010.
REFINITY
Fioen van Balgooi presenteerde haar afstudeerproject (zie het hoofdstuk ‘projecten’ op deze website) en vertelde over de cursussen en workshops die zij geeft vanuit haar onderzoeks- en adviesbureau Refinity. Refinity onderzoekt eco-effectieve manieren van ontwerpen binnen de modewereld en helpt modebedrijven bij het verbeteren van hun ontwerp- en productieproces, gericht op het C2C-principe.
Fioen benadrukte tijdens haar presentatie dat het voor ontwerpers moeilijk is om het proces in een modebedrijf te veranderen: “Ontwerpen binnen een modebedrijf is een fast fashion job op zich en de ontwerper heeft geen tijd om zich binnen de deadline te richten op de duurzaamheid van het ontwerp.” Recycling is een manier om de levensduur van producten of materialen te verlengen, maar volgens Fioen betekent recyclen in veel gevallen nog steeds ‘downcyclen’. Met andere woorden: de kwaliteit van het product gaat achteruit door recycling. Om te zorgen dat bedrijven zich naast recycling ook gaan bezig houden met C2C organiseert Refinity workshops en cursussen voor modeprofessionals en studenten. De eerstvolgende workshop vindt eind februari 2010 plaats. Inschrijven kan via de website van Refinity.
(Download hier de presentatie van Fioen.)
AFSLUITENDE DISCUSSIE
Aan de afsluitende discussie van deze inspirerende middag deden ook nog Rob Kracht van tapijtenproducent Desso en Lex Knobben van Laladoo (het eerste C2C-kindermerk ter wereld) mee. Lex Knobben signaleert dat er veel onwetendheid is bij de consument over C2C: "De consument denkt dat C2C hetzelfde is als biologisch katoen. Als bedrijf moet je daarom doorzetten, durven en het op een gegeven moment gewoon doen! En je moet als bedrijf je design een hele belangrijke rol laten spelen." Rob Kracht van Desso verklaarde dat de keuze voor Desso om over te stappen op C2C vooral een commerciële keuze is geweest: "Desso heeft een exclusief contract voor C2C binnen de tapijtbranche. Dit duurt nog twee jaar en de kosten hiervoor zijn erg hoog. Leveranciers van bijvoorbeeld onze machines hebben de kennis van C2C zelf niet en willen die techniek graag delen met onze concurrenten. Dat is niet de bedoeling. Dus voor ons is de insteek van C2C commercieel, we hebben 1000 man personeel en willen iedereen graag aan het werk houden."
PRAAT MEE OVER C2C
Heb jij iets te vertellen of te vragen over C2C in het onderwijs? Meld je dan aan voor de vierde en laatste themamiddag: donderdag 8 april 2010 op de Erasmus Universiteit te Rotterdam. Meer informatie vind je op de site van DHO.
