BEYOND GREEN II: A FASHION ODYSSEE
Zo'n duizend studenten, docenten, journalisten en modeprofessionals waren op 12 november aanwezig in het WFC in Amsterdam, bij het tweede symposium van Beyond Green: A Fashion Odyssee.
WAT IS BEYOND GREEN?
Voor de mensen die het evenement gemist hebben een korte uitleg: Beyond Green is een jaarlijks terugkerend symposium dat georganiseerd wordt door AMFI, ArtEZ, en de werkgroep Modebewust, met als thema 'de toekomst van groene mode'. Dit jaar werd het symposium aangevuld met een expositie van verschillende duurzame modeprojecten, georganiseerd door AIM.
VOLLE GARDEROBE EN TOCH GROEN
Zoals wij (modemensen) nu bezig zijn met groene mode (biokatoen, recycling etc.) denken we dat we op de goede weg zijn, maar is dat ook zo? Bekend is al dat de hoeveelheid biologische katoen nooit genoeg is voor alle kleding die we met zijn allen willen dragen. Als alle H&M's, Zara's, Vero Moda's, Mango's en American Apparels over zouden stappen op biologische katoen zouden de schappen er treurig uit zien. Er zijn simpelweg te weinig natuurlijke materialen om aan onze kledingbehoefte te voldoen. Onze garderobekasten hangen vol en dat zal niet snel veranderen, want we willen allemaal wel elke dag iets anders dragen. Maar hoe kun je genieten van mode en kleding en tegelijkertijd goed zijn voor het milieu? Die vraag vormt de kern van het symposium Beyond Green.
OH MY GOODNESS! WAT NU??
De sprekers van het symposium hadden allemaal hun eigen ideeën over Beyond Green. Helaas was er ook dit jaar geen toverspreuk of kant-en-klare oplossing voor het milieuprobleem, maar er werden wel allerlei nieuwe ontwikkelingen gepresenteerd waar de vooruitdenkende mode- en designstudent zijn/haar voordeel mee kan doen in de toekomst. Tenslotte staan zij aan de vooravond van de grote moderevolutie...
GROEN LEVEN IS SAAI...
David Shah, (duizendpoot, trendwatcher en associate professor aan ArtEZ - FD&S), ook dit jaar weer de 'MC' van het evenement, gaf vorig jaar al tijdens Beyond Green I een heel simpel antwoord op bovengenoemde vraag: "If you want to change the world, do not shop, do not have children, cut down on what you eat and start believing in science."
Zijn antwoord geeft aan hoe moeilijk het is om de wereld, of beter gezegd, het gedrag van mensen te veranderen. Dit jaar begon Shah zijn presentatie met de tanende populariteit van biologische katoen en de overkill van 'groene' advertenties, waardoor niemand (zogenaamde?) groene merken meer serieus neemt.
VAN NANOTECH TOT ZELFGEBREIDE CHANELTAS
Natuurlijk is minder consumeren een goede oplossing, maar Shah weet als geen ander wat de gemiddelde modestudent beweegt: "We are all brand sluts, and being green is boring!" Er zijn maar weinig mensen bereid om minder kleding te gaan dragen. Daarom ziet hij vooral heil in de toepassing van wetenschap om ons ongeremde consumptiegedrag minder schadelijk te maken. Door wetenschappers en ontwerpers samen te laten werken kunnen bijzondere en duurzame materialen ontstaan. Ontwikkelingen als biotechnologie, nanotechnologie en biomimicry (het nabootsen van de natuur) staan nog in de kinderschoenen en worden door sommigen met angst tegemoet gezien. Technologische materialen in de mode worden vooral experimenteel toegepast (ondraagbaar of een nerd-gadget), in sportkleding (zwempakken met het karakter van haaienhuid), of door vooruitstrevende ontwerpers zoals Hussein Chalayan (jurken met led-verlichting) en Martin Margiela (overhemd met bacteriënkweek).
PUBLIEK ALS MANNEQUIN
Een interessante combinatie van design en technologie werd gepresenteerd door de Britse ontwerper Simon Thorogood. Veel van zijn projecten zijn gedeeltelijk interactief: Thorogood probeert het publiek te betrekken bij (een deel van) de mode-ervaring, zoals bij het project Marial/ization: een verzameling kleine objecten op een tafel wordt met een camera direct 'gekopieerd' op een mannequin op een videoscherm. Het aanwezige publiek kan de objecten op de tafel naar eigen idee rangschikken en verschuiven, en ziet zo telkens een nieuw ontwerp verschijnen op de mannequin.
TERUG NAAR NAALD EN DRAAD
Bradley Quinn, een Britse journalist en curator, is gespecialiseerd in mode, textiel, architectuur en design. Quinn schreef een paar fantastische boeken over technische materialen zoals Techno Fashion en Ultra Materials en volgend jaar verschijnen twee nieuwe boeken van zijn hand. Zijn visie op de toekomst van 'groen': "We need to incorporate crafts traditions in the form of smaller communities. The money crisis will only speed things up, since we are now more likely to hold on to the clothes we have." Als voorbeeld noemde hij Alabama Chanin. Dit Amerikaanse naaiatelier maakt kleding, interieurstoffen en sieraden met prachtige (en razend ingewikkelde) quilttechnieken, die generaties lang mee (kunnen) gaan.
MAAK JE EIGEN SCHOEN
Lijnrecht tegenover persoonlijke, ambachtelijk gemaakte kleding, staat massaproductie. Wat zo slecht is aan massaproductie is de overproductie. Kleding heeft wereldwijd een overproductie van 30% ter waarde van 300 biljoen dollar. Dominik Walcher (Professor Marketing en Innovation Management aan de universiteit van Salzburg) startte zijn betoog met de opmerking "one of the key issues of future design is emotion, everyone wants to have something different, something unique". De oplossing is het persoonlijke 'bouwpakketje' met losse onderdelen. Hij noemde als voorbeeld o.a. Nike-id. Walcher werkt momenteel aan de lancering van een cradle-to-cradle schoen, die uit losse onderdelen bestaat: een deel kan oneindig hergebruikt worden en een ander deel is biologisch afbreekbaar.
ECO CHIC MET SANDY BLACK
Sandy Black werkt onder andere als professor Fashion & Textile Design aan de prestigieuze London College of Fashion, en schreef het succesvolle boek Eco Chic: The Fashion Paradox. In dit boek gaat ze in op de tegenstelling tussen het onvermijdelijke, milieuverontreinigende effect van mode en de fundamentele behoefte om ons te kleden. "Fashion uses more water and energy than almost any other industry, only agriculture uses more. The prices in fast fashion boutiques are unsustainable! It makes people throw away so many clothes." Volgens Black spelen modeinkopers een cruciale rol bij duurzaamheid. Designers zijn degenen die met hun designs de inkopers kunnen aansturen op duurzaam inkopen.
BREI EEN IT-BAG
Wat de aanwezige modestudenten zeker zal bijblijven is de gebreide designertas van Otto von Busch. Otto is een haute-couture-ketter die allerlei manieren bedenkt om het modesysteem te ondermijnen. Iconische ontwerpen van exclusieve modehuizen worden op een Open Source-website onleed totdat alleen de losse merk-kenmerken (de source codes) over zijn, die vervolgens door iedereen op een creatieve manier gebruikt kunnen worden. Hij stimuleert modeliefhebbers die het niet eens zijn met massaproductie om actie te ondernemen, waarbij een van zijn grappigste projecten 'counterfeit crocheting' is: brei- en haakpatronen van designer-accessoires. Brei een Chanel! Zou Karl dit kunnen waarderen?
MODE IS OUDERWETS!
Nederlandse trendwatcher Lidewij Edelkoort reist de wereld over voor haar trendvoorspellingen. In haar uitgebreide presentatie vertelde ze onder andere dat haar bezoek aan Afrika een grote inspiratiebron vormde: "In Africa you have your suit made for the party tonight. In the western world we are working very hard to go back to that." Over de samenwerking tussen wetenschap en design was Edelkoort duidelijk: "We are eager to get the creative and the science world together as one. There is a real need to get these two together." En ze verklapte alvast een van haar toekomstplannen: "I try to create a field university at TNO. I believe we can sow design." Wat wetenschappelijke ontwikkeling betreft, loopt mode ver achter bij andere designdisciplines. Edelkoort: "Fashion is so old fashioned! We are stitching still the way the Egyptians did!"
EXPOSITIE VOL VERNIEUWING
Op de expo die gelijktijdige met het symposium werd gehouden, kon je duurzame ontwerpen en projecten bekijken van (ex)studenten en designers, zoals Bas Kosters, Edwin Oudshoorn, FairWear, Bart Hess, Blacklab (HKU).
Ontwerpster Marina Toeters stond met haar bedrijf by-wire.net op de expositie Beyond Green, en legt met haar werk een link naar de wetenschap. "Vanuit de modeacademies is veel vraag naar technische informatie. Je krijgt lessen in naaien en patroontekenen, maar de kennis van nieuwe materialen gaat niet ver genoeg!" Marina werkt op dit moment met een team wetenschappers aan de toepassing van lichttechnologie in kleding. Zelf ontwikkelde ze al eerder een weefsel dat de groei van bacteriën tegengaat. Het materiaal wordt nu al in een testfase gebruikt in ziekenhuizen, maar denk je eens in hoe handig zo'n stofje zal zijn in je garderobe: een T-shirt dat zelfs na een week dragen nog fris ruikt!
OPLOSBARE ONTWERPEN
Wieteke Opmeer (afgestudeerd aan de HKU richting 3D-design) presenteerde haar project Seeds of Wonder: sieraden van zaden en cellulose. Haar concept is dat de sieraden na verloop van tijd 'oplossen', door regen en transpiratie, en zo teruggegeven kunnen worden aan de natuur. Niet erg draagbaar, maar zeker een inspirerende gedachte om je sieraden om te toveren in een bosje bloemen. Van de Britse kunstenaar Helen Storey was de film Dissappearing Dress te zien.
CONCLUSIE: THINK OUT OF THE BOX
De algemene conclusie na een dag van sprekers, video's en diapresentaties is dat het groen van de toekomst niet alleen maar groen is in de zin van 'uit de natuur', maar in uiteenlopende variaties zal verschijnen: transparant, bacteriewerend, zelfdenkend (met geheugen), hergebruikt en zelfoplossend. Kortom: wetenschappelijk en innovatief. Om deze nieuwe mode te ontwikkelen, is meer en vooral betere samenwerking nodig tussen wetenschappers en ontwerpers. David Shah liet als voorbeeld dia's zien van kinderschommels die energie opwekken, een lamp die gevoed wordt door de aarde waar hij in 'gedraaid' is en vrouwen die stamcellen kweken tijdens hun slaap. Zijn motto is: "Think out of the box! Make design with the next cycle in mind, products have a life after death."
(Fotografie: Mathieu van Ek)
